DIE DRIE HOOFTIPES VAN TRAUMA
Traumaterapie – Vind uit hoe dit jou kan help
Trauma kan ’n diepgaande invloed hê op ’n mens se emosies, denke, verhoudings, gedrag en geestelike welstand. Elke persoon verwerk trauma op ’n unieke manier, en nie almal reageer dieselfde op ’n traumatiese gebeurtenis nie.
Trauma beteken nie dat iemand swak is nie. Dit beteken dat die persoon iets beleef het wat sy of haar vermoë om dit op daardie stadium te verwerk, oorweldig het.
Vanuit ’n Christelike perspektief hoef ’n mens egter nie alleen deur die pad van herstel te stap nie. Berading kan ’n veilige ruimte bied om ervaringe te verwerk, nuwe hanteringsvaardighede te ontwikkel en hoop te herontdek.
“Die Here is naby die gebrokenes van hart, en Hy verlos die wat verslae is van gees.” – Psalm 34:19
1. AKUTE TRAUMA
Akute trauma ontstaan gewoonlik uit ’n enkele, tydsbeperkte traumatiese gebeurtenis. Die gebeurtenis kan onverwags wees en ’n persoon se gevoel van veiligheid, beheer of stabiliteit skielik ontwrig.
Voorbeelde van akute trauma kan insluit:
- ’n Motorongeluk;
- ’n Geweldsvoorval;
- ’n Natuurramp;
- ’n Ernstige ongeluk;
- ’n Skielike verlies;
- ’n Mediese noodsituasie;
- ’n Aanranding of ander traumatiese gebeurtenis.
’n Persoon kan ná so ’n gebeurtenis onder andere skok, vrees, hartseer, woede, skuldgevoelens, verwarring of emosionele afgestomptheid ervaar.
Sommige mense kan ook slaapprobleme, verhoogde waaksaamheid, indringende herinneringe of vermyding van dinge wat hulle aan die gebeurtenis herinner, ervaar.
’n Woord van hoop
“Wanneer jy deur die water gaan, is Ek met jou; en deur die riviere – hulle sal jou nie oorstroom nie.” – Jesaja 43:2
Die ervaring mag deel wees van jou verhaal, maar dit hoef nie die einde van jou verhaal te wees nie.
2. KRONIESE TRAUMA
Chroniese trauma verwys na herhaalde of langdurige blootstelling aan traumatiese, bedreigende of hoogs stresvolle omstandighede.
Anders as akute trauma, waar daar dikwels ’n enkele gebeurtenis is, kan chroniese trauma oor maande of selfs jare voortduur.
Voorbeelde kan insluit:
- Langdurige huishoudelike geweld;
- Herhaalde kindermishandeling;
- Emosionele of fisiese mishandeling;
- Voortdurende afknouery;
- Langdurige verwaarlosing;
- Herhaalde blootstelling aan geweld;
- Voortdurende onveiligheid binne ’n verhouding of omgewing.
Wanneer ’n persoon vir ’n lang tydperk aan stres of bedreiging blootgestel word, kan dit ’n diepgaande invloed hê op hoe die persoon hom- of haarself, ander mense en die wêreld verstaan.
Die persoon kan byvoorbeeld voortdurend op sy of haar hoede wees, sukkel om ander te vertrou, maklik oorweldig voel of probleme ervaar om emosies te reguleer.
’n Woord van hoop
“God is vir ons ’n toevlug en ’n sterkte; as hulp in benoudhede is Hy in hoë mate beproef.” – Psalm 46:2
God se teenwoordigheid beteken nie dat die trauma ontken moet word nie. Dit herinner ons eerder daaraan dat ’n mens selfs binne lyding nie alleen is nie.
3. KOMPLEKSE TRAUMA
Komplekse trauma ontstaan wanneer ’n persoon aan veelvuldige traumatiese ervarings blootgestel word, veral wanneer hierdie ervarings herhaaldelik plaasvind en dikwels binne interpersoonlike verhoudings of omstandighede voorkom waaruit die persoon moeilik kan ontsnap.
Dit kan veral ’n diepgaande invloed hê wanneer trauma gedurende die kinderjare of ontwikkelingsjare plaasvind.
Komplekse trauma kan verband hou met:
- Herhaalde mishandeling;
- Langdurige verwaarlosing;
- Herhaalde huishoudelike geweld;
- Uitbuiting;
- Herhaalde interpersoonlike trauma;
- Onveilige of chaotiese gesinsomstandighede;
- Herhaalde verlies en verwerping;
- Veelvuldige traumatiese gebeurtenisse oor ’n lang tydperk.
Die gevolge kan soms wyd strek en ’n persoon se emosionele welstand, selfbeeld, verhoudings, vertroue en gevoel van veiligheid beïnvloed.
Dit is belangrik om te onthou dat mense verskillend op komplekse trauma reageer. Die teenwoordigheid van traumatiese ervarings bepaal nie alleen hoe ’n persoon uiteindelik sal funksioneer nie.
’n Woord van hoop
“Hy genees die gebrokenes van hart en verbind hulle wonde.” – Psalm 147:3
Herstel is moontlik. Dit kan tyd neem, en dit kan ’n proses wees, maar trauma hoef nie die persoon se hele identiteit of toekoms te definieer nie.
HOE KAN TRAUMATERAPIE EN PASTORALE BERADING HELP?
Trauma-geïnformeerde en pastorale berading kan ’n veilige ruimte skep waar ’n persoon sy of haar ervaring kan begin verstaan en verwerk.
Afhangende van die persoon se behoeftes kan die beradingsproses aandag gee aan:
1. Verstaan van trauma
Om te leer hoe traumatiese ervaringe denke, emosies, gedrag en verhoudings kan beïnvloed.
2. Emosionele verwerking
Om gevoelens soos vrees, hartseer, woede, skuld en verlies op ’n veilige en toepaslike manier te verken.
3. Ontwikkeling van hanteringsvaardighede
Om gesonder maniere te ontwikkel om stres, emosionele snellers en moeilike situasies te hanteer.
4. Herstel van ’n gevoel van veiligheid
Om weer ’n sterker gevoel van veiligheid, stabiliteit en persoonlike grense te ontwikkel.
5. Selfwaarde en identiteit
Trauma kan ’n mens se siening van hom- of haarself beïnvloed. Berading kan help om negatiewe selfoortuigings te ondersoek en ’n meer gebalanseerde perspektief te ontwikkel.
“Ek loof U, omdat ek so vreeslik wonderbaar is.” – Psalm 139:14
6. Verhoudings en vertroue
Trauma kan vertroue en verhoudings beïnvloed. Berading kan help om gesonde kommunikasie, grense en verhoudingspatrone te ondersoek.
7. Vergifnis
Vergifnis kan, waar dit toepaslik en veilig is, deel van die herstelproses wees. Vergifnis beteken egter nie dat die trauma ontken, goedgepraat of vergeet word nie. Dit beteken ook nie dat ’n persoon weer toegang tot ’n onveilige persoon moet gee nie.
“Wees vriendelik en vol ontferming teenoor mekaar; vergewe mekaar soos God ook in Christus julle vergewe het.” – Efesiërs 4:32
8. Geloof en hoop
Christelike pastorale berading kan, waar die kliënt dit verlang, ruimte skep vir gebed, Skrifbesinning, geestelike ondersteuning en die herontdekking van hoop.
“Maar die God van die hoop mag julle vervul met alle blydskap en vrede deur die geloof.” – Romeine 15:13
JY HOEF NIE ALLEEN DEUR DIE PROSES TE GAAN NIE
Wanneer ’n mens trauma beleef het, kan dit soms voel asof niemand verstaan wat jy deurmaak nie.
Maar jou verhaal hoef nie in stilte gedra te word nie.
Daar is ruimte vir jou pyn.
Daar is ruimte vir jou vrae.
Daar is ruimte vir jou emosies.
Daar is ruimte vir herstel.
En daar is HOOP.
“Die Here is my herder; niks sal my ontbreek nie.” – Psalm 23:1
Christelike pastorale berading poog om ’n veilige, respekvolle en nie-veroordelende ruimte te bied waar jy jou ervaring kan verken en ondersteuning kan ontvang.
HVR TRAUMA & PASTORALE BERADING
TRAUMA KAN DEEL WEES VAN JOU VERHAAL – MAAR DIT HOEF NIE JOU HELE VERHAAL TE WEES NIE.
As jy deur trauma, verlies, emosionele pyn of ’n moeilike lewensfase gaan, reik vandag uit vir ondersteuning.
E-pos Hannes van Rensburg vandag nog by hannes@hvrtraumacounseling.co.za om meer inligting oor Trauma & Pastorale
Berading te ontvang.
Onthou: Daar is ALTYD HOOP! 🌿
“Want Ek weet watter gedagtes Ek aangaande julle koester, spreek die Here, gedagtes van vrede en nie van onheil nie, om julle ’n hoopvolle toekoms te gee.” – Jeremia 29:11
HVR Trauma & Pastorale Berading
Geloof • Hoop • Herstel • Genade
SELFMOORDPOGING EN DIE PAD NA HERSTEL
Daar is hoop ná die storm
’n Selfmoordpoging kan ’n diepgaande emosionele, fisiese, geestelike en interpersoonlike impak hê. Ná ’n poging kan ’n persoon met baie verskillende emosies worstel – van verligting en dankbaarheid dat hy of sy oorleef het, tot skuld, skaamte, verwarring, leegheid, vrees of selfs voortdurende hopeloosheid.
Die feit dat jy oorleef het, beteken dat jou verhaal nie hier eindig nie. Daar kan ’n pad vorentoe wees. Daar kan herstel wees. Daar is hoop.
“Die Here is naby die gebrokenes van hart, en Hy verlos die wat verslae is van gees.” – Psalm 34:19
OORLEWING NÁ ’N SELFMOORDPOGING
Ná ’n selfmoordpoging kan ’n mens voel asof jy nie weet hoe om die stukke van jou lewe weer bymekaar te sit nie. Familie, vriendskappe, werk, studies en ander verantwoordelikhede kan skielik oorweldigend voel.
Die eerste prioriteit behoort egter jou veiligheid, fisiese herstel en emosionele welstand te wees.
Jy hoef nie alles op een dag reg te maak nie. Herstel is ’n proses wat stap vir stap aangepak kan word.
“Moenie vrees nie, want Ek is met jou; kyk nie angstig rond nie, want Ek is jou God.” – Jesaja 41:10
Sommige mense ervaar ná ’n poging ’n nuwe waardering vir die lewe en besef hulle hoe belangrik hulle vir ander mense is. Ander mense ervaar steeds intense pyn, depressie, skaamte of leegheid. Al hierdie reaksies kan baie kompleks wees en verdien professionele aandag en ondersteuning.
PROFESSIONELE HULP NÁ ’N SELFMOORDPOGING
’n Selfmoordpoging behoort ernstig opgeneem te word. ’n Mediese en geestesgesondheidsassessering ná ’n poging is belangrik om fisiese komplikasies, emosionele nood en verdere veiligheidsrisiko’s te identifiseer.
Waar hospitalisasie of mediese behandeling nodig is, behoort dit eerste prioriteit te wees.
’n Professionele assessering kan onder meer aandag gee aan:
- Jou huidige emosionele toestand;
- Depressiewe of angstige simptome;
- Traumatiese ervaringe;
- Verhoudings en ondersteuning;
- Huidige stresfaktore;
- Veiligheidsrisiko’s; en
- Die behoefte aan verdere professionele ondersteuning.
“In die veelheid van raadgewers is daar redding.” – Spreuke 11:14
SKULD EN SKAAMTE NÁ ’N SELFMOORDPOGING
Skuld en skaamte kan ná ’n selfmoordpoging baie intens wees. Jy mag dalk voel dat jy jou geliefdes teleurgestel het, dat jy ’n las vir ander geword het of dat mense jou anders sal sien.
Hierdie gedagtes kan jou versoek om jouself te isoleer – maar isolasie kan jou pyn verder verdiep.
Die pad na herstel begin dikwels wanneer jy stadigaan weer veilige mense toelaat om deel van jou ondersteuningsnetwerk te wees.
Vervang selfveroordeling met selfdeernis
Wanneer jy dink:
“Ek is ’n las vir almal rondom my.”
probeer om die gedagte te ondersoek en te vervang met ’n meer gebalanseerde waarheid:
“Ek gaan deur ’n baie moeilike tyd, maar my lewe het steeds waarde.”
“Ek is steeds belangrik vir die mense wat vir my omgee.”
“Ek hoef nie hierdie proses alleen te hanteer nie.”
Skrif
“Ek loof U, omdat ek so vreeslik wonderbaar is.” – Psalm 139:14
Jou waarde word nie bepaal deur jou moeilikste dag, jou grootste fout of jou donkerste oomblik nie.
VERWERKING VAN DIE TRAUMA
’n Selfmoordpoging kan self ’n traumatiese ervaring wees. Sommige mense ervaar daarna simptome soos slapeloosheid, verhoogde fisiese spanning, indringende herinneringe, terugflitse of verhoogde waaksaamheid.
Traumaverwerking behoort daarom nie oorhaastig te wees nie.
’n Trauma-geïnformeerde beradingsproses kan onder andere fokus op:
1. Emosionele veiligheid
Die persoon moet eers weer ’n gevoel van veiligheid en stabiliteit ontwikkel.
2. Herkenning van emosies
Leer om gevoelens soos vrees, woede, hartseer, skuld en skaamte te herken en op gesonde maniere te hanteer.
3. Gesonde hanteringsvaardighede
Ontwikkel strategieë om stres en emosionele snellers te hanteer.
4. Herstel van roetine
Eet, slaap, rus, sosialiseer en ander normale daaglikse aktiwiteite kan geleidelik weer deel van die lewe word.
5. Bewustheid en teenwoordigheid
Om aandag te gee aan die huidige oomblik kan help om ’n persoon se aandag weg te bring van voortdurende bekommernis oor die verlede of die toekoms.
“Wees stil en weet dat Ek God is.” – Psalm 46:11
WANNEER DIE TRAUMA NIE BEDAAR NIE
Indien traumatiese simptome voortduur of vererger, kan verdere professionele assessering nodig wees. PTSV-simptome kan onder andere indringende herinneringe, terugflitse en verhoogde waaksaamheid insluit.
Dit is belangrik om nie te glo dat jy eenvoudig “oor dit moet kom” nie.
Trauma benodig soms professionele behandeling en ondersteuning. Om hulp te vra is nie ’n teken van swakheid nie – dit is ’n teken van moed.
“Hy genees die gebrokenes van hart en verbind hulle wonde.” – Psalm 147:3
AS DIE SELFMOORDGEDAGTES NOG TEENWOORDIG IS
Indien jy ná ’n selfmoordpoging steeds selfmoordgedagtes ervaar, of voel dat jy jouself moontlik weer kan beseer, moenie alleen daarmee bly nie.
Soek onmiddellik professionele hulp en vertel iemand wat jy vertrou presies waardeur jy gaan. Kontak ’n dokter, geestesgesondheidswerker of ’n toepaslike nooddienst indien jy in onmiddellike gevaar is.
Moenie probeer om ’n ernstige krisis alleen te hanteer nie.
Maak jou onmiddellike omgewing so veilig moontlik en vra ’n vertroude persoon om by jou te bly wanneer jy nie veilig voel om alleen te wees nie.
“God is vir ons ’n toevlug en sterkte, as hulp in benoudhede, in hoë mate beproef.” – Psalm 46:2
PRAAT MET JOU FAMILIE EN MENSE WAT VIR JOU OMGEE
Dit kan baie moeilik wees om aan geliefdes te verduidelik wat gebeur het.
Mense kan verskillend reageer. Sommige kan hartseer, bang, kwaad, verward of oorbeskermend wees. Ander weet dalk eenvoudig nie wat om te sê nie.
Jy hoef nie alles op een slag te vertel nie.
Jy mag:
- Jou tyd neem;
- Net vertel waarmee jy gemaklik is;
- Eers met een vertroude persoon praat;
- Jou gedagtes vooraf neerskryf;
- Vra dat iemand net luister;
- Vra vir praktiese ondersteuning; en
- Jou grense rondom persoonlike inligting stel.
“Dra mekaar se laste, en vervul so die wet van Christus.” – Galasiërs 6:2
PRAAT MET KINDERS
Wanneer ’n ouer of familielid ’n selfmoordpoging oorleef het, kan kinders besonder verward, bang of skuldig voel.
Kinders benodig ouderdomstoepaslike, eerlike en eenvoudige verduidelikings. Hulle moet ook duidelik verseker word dat dit nie hulle skuld is nie.
Gee hulle ruimte om vrae te vra en hulle gevoelens uit te druk.
“Laat die kindertjies na My toe kom en verhinder hulle nie.” – Markus 10:14
Kinders benodig veiligheid, liefde, stabiliteit en die geleentheid om te weet dat die volwassenes rondom hulle verantwoordelikheid neem vir die situasie.
PRAAT BY DIE WERK
Jy hoef nie noodwendig jou persoonlike ervaring met elke kollega te deel nie.
Jy kan self besluit watter inligting jy wil deel en met wie.
Indien dit nodig is, kan ’n vertroude bestuurder of toesighouer ingelig word sodat toepaslike ondersteuning of praktiese aanpassings oorweeg kan word.
“Twee is beter as een, want hulle het ’n goeie beloning vir hulle moeite.” – Prediker 4:9
CHRISTELIKE HOOP EN HERSTEL
Christelike pastorale berading erken die erns van emosionele pyn, terwyl dit ook ruimte skep vir hoop, geloof, gebed, genade, vergifnis en herstel.
Geloof beteken nie dat ’n mens moet voorgee dat alles goed gaan nie.
Jy mag huil.
Jy mag vrae hê.
Jy mag bang wees.
Jy mag moeg wees.
Jy mag hulp nodig hê.
En jy mag steeds hoop.
“Die God van die hoop mag julle vervul met alle blydskap en vrede deur die geloof.” – Romeine 15:13
HVR TRAUMA & PASTORALE BERADING
HVR Trauma & Pastorale Berading bied met liefde, deernis en professionaliteit pastorale ondersteuning aan mense wat deur traumatiese ervaringe en die gevolge van ’n selfmoordpoging geraak is.
Die doel is om ’n veilige ruimte te skep waar individue en families ondersteuning kan ontvang terwyl hulle die emosionele en traumatiese gevolge van wat gebeur het, begin verwerk.
Jy hoef nie alleen te loop nie.
Daar is ruimte vir herstel.
Daar is ruimte vir genesing.
Daar is ruimte vir ’n nuwe begin.
“Want Ek weet watter gedagtes Ek aangaande julle koester, spreek die Here, gedagtes van vrede en nie van onheil nie, om julle ’n hoopvolle toekoms te gee.” – Jeremia 29:11
ONTHOU:
DAAR IS ALTYD HOOP.
JY IS JY – EN JY IS GENOEG.
HVR Trauma & Pastorale Berading
Geloof • Hoop • Genade • Herstel • Deernis
